Nagu saabsan : Ku soo dhawoow Hosh57.blogspot.com – bog aad ka heli doonto maqaallo tayo sare Leh

Cuntooyinka Ka Hortaga Dhiig-yarida (Anemia) 1. Hordhac : Dhiig-yarida (Anemia) waa xaalad uu jirku ka helo hoos u dhac ku yimaada unugyada cas ee dhiigga ama birta (iron) jirka. Waxay keentaa daal, madax xanuun, neef qabatimo, iyo feejignaan la’aan. Cunto nafaqo leh ayaa ah furaha ugu weyn ee lagu xakameeyo. 2. Maxaa keena dhiig-yarida? Cunto bir yar leh Dhiigbax joogto ah (sida haweenka caadada badan qaba) Cuduro dhibaato ku keena nuugista birta Uur iyo nuujin oo keena baahi nafaqo dheeri ah 3. Cuntooyinka ka hortaga dhiig-yarida: Hilibka casaanka ah (sida lo’da): Xigasho weyn oo bir ah Kalluunka & digaagga Beerka xoolaha Khudaarta cagaaran sida spinach Digirta & lowska Tufaax & rummaan Cuntooyinka hodan ku ah Vitamin C (sida oranjo & liin) oo ka caawiya jirka inuu si fiican u nuugo birta  4. Talooyin muhiim ah: Isku dar cunto bir leh iyo mid Vitamin C leh (tusaale: spinach + liin) Ka fogow cabitaanada kafeynta leh marka aad cunto bir leh cuneyso Samee baaritaanno...

Miraha Ugu Fiican ee Lagu Ilaaliyo Caafimaadka Maqaarka 1. Hordhac : Maqaarku waa qayb muhiim ah oo jirka ah, waana difaaca koowaad ee jirkeena. Si maqaarka uu u ahaado mid nadiif ah, ifaya, iyo caafimaad qaba, waxaa muhiim ah in la cuno miro nafaqo leh oo hodan ku ah fiitamiino iyo antioxidants. 2. Faa’iidada ay miruhu u leeyihiin maqaarka: Waxay ka hortagaan gabowga degdega ah Waxay nuuriyaan maqaarka Waxay yareeyaan finan, nabarro iyo qallayl Waxay kor u qaadaan huurka dabiiciga ah ee maqaarka 3. Miraha ugu fiican ee caafimaadka maqaarka: Canab (Grapes): Hodan ku ah antioxidants iyo vitamin C Avocado: Dufan caafimaad leh iyo vitamin E Tufaax: Nadiifin iyo cusbooneysiin maqaarka Liin & Oranges: Vitamin C si kor loogu qaado collagen-ka Buluugga (Blueberries): Ka hortagaya xagjirnimada unugyada (free radicals) 4. Sida ugu wanaagsan ee loo cunaa: Cunto subaxeed ahaan (quraac) Lagu daro salad ama smoothie Si toos ah loo cuno iyadoo aan lagu darin sonkor ama shukulaato Isku-dar miro k...

Sidee Nafaqadu Saameyn Ugu Yeelan Karta Koritaanka Carruurta? 1. Hordhac : Carruurtu waxay u baahan yihiin cuntooyin nafaqo leh si ay si wanaagsan u koraan, u horumaraan, isla markaana u yeeshaan difaac jidheed oo xooggan. Nafaqada carruurtu helaan sannadaha hore ee noloshooda ayaa si toos ah u saameeya mustaqbalkooda caafimaad. 2. Nafaqada muhiimka u ah koritaanka carruurta: Borotiin: Dhisida unugyada jirka iyo murqaha. Calcium iyo Vitamin D: Adkaynta lafaha iyo ilkaha. Iron: Ka hortagga dhiig-yarida iyo kobcinta maskaxda. Vitamin A & C: Kordhinta difaaca jirka iyo maqaarka caafimaadka leh. Fiber: Hagaajinta dheefshiidka. 3. Cuntooyinka lagu horumariyo koritaanka: Ukunta: Waxay bixisaa borotiin iyo fiitamiino muhiim ah. Caanaha & farmaajada: Il muhiim ah oo calcium ah. Kalluunka: Si gaar ah salmon iyo tuna, kuwaas oo hodan ku ah Omega-3. Khudaarta cagaaran & miraha: Waxay bixiyaan fiitamiino iyo macdano. Digirta & bariiska buniga ah: Tamarta iyo fiber-ka. 4. Dhibaatooy...

Cuntooyinka Ku Habboon Dadka Sonkorowga Qaba 1. Hordhac : Sonkorowgu (Diabetes) waa cudur raaga oo u baahan in si gaar ah loo maareeyo cunista. Dadka qaba sonkorowga waxay u baahan yihiin cuntooyin aan kor u qaadin heerka sonkorta dhiigga isla markaana hodan ku ah nafaqooyin caafimaad leh. 2. Cuntooyinka ugu habboon dadka sonkorowga qaba: Khudaar cagaaran sida broccoli, spinach, iyo saladh Miraha aan macaan badnayn sida tufaaxa, liinta iyo buluugga Qamadiga dhan (whole grains) sida rootiga madow iyo bariiska brown-ka Lowska iyo miraha qallalan Kalluunka dufanka leh sida salmon iyo sardines 3. Cuntooyinka ay tahay in laga fogaado: Sonkorta cad iyo nacnaca Cabitaanada sonkorta leh (soda, fanta iwm) Cuntooyinka buufiska leh (chips, burger, cake iwm) Bariis cad iyo rootiga cad 4. Talooyin dheeraad ah oo cunto la xiriira: Cun cunto yar oo badan inta lagu jiro maalinta halkii aad ka cuni lahayd hal mar oo weyn Cab biyo badan, iska ilaali cabitaanada macmacaan Doorso cuntooyinka si jirkaaga u...

Maxaa Keena Nafaqo-darro (Malnutrition) iyo Sida Loo Daweeyo? 1. Hordhac : Nafaqo-darradu waa xaalad ay jirto marka jirku uusan helin nafaqo ku filan si uu si caadi ah u shaqeeyo. Waxa ay saameyn ku yeelataa dhammaan da'da, laakiin si gaar ah ayey u halis ugu tahay carruurta, haweenka uurka leh, iyo dadka da’da ah. 2. Maxaa sababa nafaqo-darro ? Cunto aan isku dheelitirneyn Fakirnimo iyo helid la’aan cunto nafaqo leh Cudurrada sida shuban-dheerta iyo jeermisyada Xanuunada dhuun-galayda ama caloosha saameeya Korriin xad dhaaf ah oo cunto la’aan la socda (gaar ahaan carruurta) 3. Calaamadaha lagu garto nafaqo-darrada: Miisaanka oo yaraada si aan caadi ahayn Daallin joogto ah iyo tamar la’aan Timaha oo dillaaca ama jabo Maqaarka oo qalala ama iska beddela Xusuusta iyo feejignaanta oo yaraada 4. Sidee loo daweeyaa nafaqo-darrada? Cunto isku dheelitiran oo ay ku jiraan borotiin, fiitamiino, iyo macdano Kordhinta cabitaanka biyaha iyo cabitaanno nafaqo leh U helista daryeel caafimaad iyo...

Sidee Looga Faa’iideystaa Cuntooyinka Qolofka leh (Nuts & Seeds)? 1. Hordhac : Cuntooyinka qolofka leh sida lowska, sisinta, iniinta chia, iyo iniinta bocorka ayaa noqday cuntooyin aad loo qiimeeyo. Waxay ka buuxaan nafaqooyin muhiim ah oo si weyn uga qayb qaata caafimaadka guud ee jirka. 2. Nafaqada ku jirta cuntooyinka qolofka leh: Protein: Waxay dhisaan unugyada iyo muruqyada. Dufan caafimaad leh: Sida omega-3 iyo omega-6. Fiitamiinno iyo macdano: Vitamin E, magnesium, zinc iyo selenium. Fiber: Waxay hagaajisaa dheefshiidka. 3. Faa’iidooyinka caafimaad ee ay leeyihiin: Waxay hoos u dhigaan kolestaroolka xun (LDL). Waxay yareeyaan halista cudurrada wadnaha. Waxay ka caawiyaan xakameynta miisaanka. Waxay kordhiyaan tamarta jirka. 4. Sida ugu wanaagsan ee loo cuno: Waxaad cuni kartaa: Lows iyo sisin la shiiday oo lagu daray smoothie. Iniinta chia lagu daray caano ama yogurt. Lowska ama seeds-ka lagu daro salad. Ku cun sida snack fudud xilliyada gaajada. 5. Gabagabo : Cuntooyinka qo...