Nagu saabsan : Ku soo dhawoow Hosh57.blogspot.com – bog aad ka heli doonto maqaallo tayo sare Leh

  Qaybta 1: Waa maxay Nafaqo-darro? Nafaqo-darro waa xaalad uu jirku ku waayo nafaqooyinka muhiimka ah ee uu u baahan yahay si uu u shaqeeyo si caadi ah. Tani waxay ka imaan kartaa cunto aan dhameystirnayn, cudur, ama xaalado saboolnimo oo u diida qofka in uu helo cunto ku filan. Nafaqo-darradu waxay saameyn kartaa koritaanka, difaaca jirka, maskaxda iyo awoodda shaqo ee qofka. Qaybta 2: Noocyada Nafaqo-darrada Waxaa jira noocyo kala duwan oo nafaqo-darro ah, kuwaasoo ay kamid yihiin: Nafaqo-darro guud (Marasmus): Cunno xumo daran oo jirka dhan ah. Nafaqo-darro borotiin (Kwashiorkor): Yarida borotiinka, badanaa carruurta ku dhacda. Nafaqo-darro macdanta iyo fiitamiinnada: Sida fiitamiin D, A, ama birta (iron). Qaybta 3: Calaamadaha Nafaqo-darro Calaamadaha waxay ku xirnaan karaan nooca nafaqo la’aanta, laakiin guud ahaan waxaa ka mid ah: Miisaan dhicis badan ama la’aanta koritaanka Maqaarka oo qalala ama xiiqma Timaha oo daata ama daciifa Indhaha oo iftiin la’aan noqda (xitaa xilli...

Fahamka Cudurka Hepatitis: Calaamadaha, Sababaha, Daaweynta iyo Ka-hortagga Qaybta 1: Waa maxay Hepatitis? Hepatitis waa barar ama caabuq ku dhaca beerka (liver). Waxaa sababi kara fayrasyada, daawooyin, maandooriyaha, ama xitaa xanuunno kale oo jirka ku dhaca. Beerku waa xubinta ugu weyn ee jirka ka nadiifisa sunta, markaa marka uu cudur ku dhaco, waxay saameyn ku yeelan kartaa shaqadiisa muhiimka ah. Qaybta 2: Noocyada Hepatitis Waxaa jira noocyo kala duwan oo Hepatitis ah, waxaana ugu waaweyn: Hepatitis A : Waxaa keena fayras, faafitaankuna wuxuu ka yimaadaa cuntada ama biyaha wasakhaysan. Hepatitis B : Waxaa laga qaadaa dhiig, galmo aan badbaado lahayn, ama hooyo u gudbisa cunugeeda inta uurka lagu jiro. Hepatitis C : Waxaa inta badan laga qaadaa dhiig wasakhaysan ama qalab caafimaad oo aan nadiif ahayn. Hepatitis D : Kaliya wuxuu ku dhici karaa qof horey u qabay Hepatitis B. Hepatitis E: Wuxuu u eg yahay Hepatitis A, wuxuuna badanaa ku faafaa biyo wasakhaysan. Qaybta 3: Calaamada...

  Vitaminnada iyo Doorka Ay Ku Leeyihiin Jirka Aadanaha Vitaminnada waa maaddooyin nafaqo oo jirku u baahan yahay qadar aad u yar, balse muhiim ah si uu si caadi ah u shaqeeyo. Inkasta oo aanay tamar si toos ah u siin jirka, haddana waxa ay door muhiim ah ka ciyaaraan dhammaan hawlaha jirka, sida korriinka, ilaalinta difaaca jirka, ka hortagga cudurrada, iyo shaqada unugyada. Noocyada Vitamin-nada Vitaminnada waxaa loo kala saaraa laba kooxood: 1. Vitaminnada Biyaha lagu milo: Kuwani waa vitamino aan jirka si wakhti dheer ah ugu kaydsanayn. Waxaa ka mid ah: Vitamin B Complex (B1 ilaa B12) Vitamin C (Ascorbic acid) 2. Vitaminnada Dufanka lagu kaydiyo: Kuwani jirku wuu kaydin karaa, waxaana lagu keydiyaa beerka iyo unugyada dufanka leh: Vitamin A Vitamin D Vitamin E Vitamin K Doorka Vitamin kasta ku leeyahay Jirka 1. Vitamin A Doorka: Aragga habeenkii, koritaanka unugyada, ilaalinta maqaarka, iyo difaaca jirka. Ilo: Karooto, kale, beerka, subagga, ukunta. 2. Vitamin B Group (B1–B12) ...

  Sidee Aydhisku u Burburiyaa Ilaalinta Dabiiciga ah ee Jirka? Aydhis (AIDS), oo micnaheedu yahay Acquired Immunodeficiency Syndrome, waa cudur halis ah oo keena burburka nidaamka difaaca jirka. Cudurkaan waxaa keena fayraska HIV (Human Immunodeficiency Virus) kaasoo si tartiib tartiib ah u dila unugyada difaaca, gaar ahaan nooca loo yaqaan CD4 cells (unugyada T-helper). Maxaa Dhaca Marka HIV Jirka Galo? 1. Fayrasku wuxuu weeraraa CD4 cells Marka HIV uu jirka galo, wuxuu si gaar ah u raadsadaa unugyada CD4, kuwaas oo muhiim u ah ogaanshaha iyo la dagaalanka cudurrada. Wuxuu galayaa gudaha unugyadaas wuxuuna isku dayaa inuu isku tarmo (ku tarmo unugga dhexdiisa). 2. CD4 cells waa la burburiyaa Marka fayrasku isku taro, unuggii uu ku jiro wuu dilaayaa, wuxuuna u gudbaa unugyo kale. Inta badan fayrasku wuu dilaa CD4-yadii badan ee jirka ku jiray. 3. Difaaca jirka wuu daciifaa Marka tirada CD4 ay hoos u dhacdo, jirka ma awoodo inuu iska difaaco infekshanada fudud ee caadiga ah. Qofka w...

Dhibaatada kadhalata cuntada oo caloosha isaga dabatagta  Cuntada liska daba geeyo caloosha waxay noqotay dhibaato caadi ah oo ay dad badan ku dhacaan maalin walba, iyagoo aan ogayn khatarta caafimaad ee ay leedahay. Waa marka qofku cuno cunto aad u badan ama aad u culus, isagoo aan si fiican u ruugin, una siinin caloosha waqti ay ku baarto kuna shiido si dabiici ah. Waxaa jira dhowr sababood oo keena in cunto "lis" ku noqoto caloosha, sida: Cunto degdeg loo cuno iyadoo aan si fiican loo ruugin Cunto dufan badan ama saliid lagu karsaday oo culays saaraysa caloosha Cunto qabow ama barafaysan oo la liqo iyadoo aan la kululeyn Cunto aan si fiican u bislaan ama aan nadiif ahayn Maxaa Dhaca Marka Cunto Lisku Daba Galo? Marka calooshu ay la kulanto cunto aysan si fiican u shiidin karin, waxay keentaa dhibaatooyin ay ka mid yihiin: 1. Cuno-xumo (Indigestion ): Calooshu waxay noqotaa mid culays ku dhacayo, taasoo keenta raaxo darro, dareen buuxsami degdeg ah, iyo mararka qaar calool ...

  Maxaa Ka Dhigaya Qudrada Cagaaran Muhiimadda  Caafimaadka? Qudrada cagaaran (sida spinach, brokkoli, saladhka, digirta cagaaran, iyo kale) waa qaar ka mid ah cuntooyinka ugu nafaqada badan ee dabeecaddu ina siisay. Waa cunnooyin aan kalooriyo badan lahayn, balse hodan ku ah fiitamiinno, macdano, iyo fiilooyin (fiber), taasoo ka dhigaysa qalab lagama maarmaan u ah caafimaadka jirka. Faa’iidooyinka Caafimaad ee Qudrada Cagaaran: 1. Xoojinta Difaaca Jirka: Qudradu waxay hodan ku yihiin fiitamiin C iyo antioxidants, kuwaasoo ka hortaga infekshinnada una xoojiya difaaca jirka. 2. Caawinta Dheefshiidka: Fiber-ka ku jira qudrada wuxuu hagaajiyaa caloosha, wuxuuna yareeyaa calool-fadhiga iyo gaaska. 3. Hoos u Dhigista Cadaadiska Dhiigga: Maaddooyinka kaarboon-nitrate ee ku jira qudrada sida spinach-ka waxay caawiyaan yareynta cadaadiska dhiigga. 4. Kahortagga Kansarka: Qaar ka mid ah qudrada cagaaran sida brokkoli-ga waxay leeyihiin maaddooyin dabiici ah oo la ogaaday inay hoos u dh...

Bariis Iskukaris (Bariis Soomaali) Bariis Iskukaris waa cunto dhaqameed Soomaaliyeed oo caan ah, gaar ahaan xilliyada qado. Waxaa lagu sameeyaa bariis cad (badanaa Basmati), yaanyo, basasha, toonta, xawaash, iyo hilib (ari, lo’, ama digaag). Waxaa lagu cuni karaa maraq, suugo ama moos la jarjaray. Nafaqada ku jirta Bariis Iskukaris (1 koob) : Cuntadani waxay leedahay kalooriyo u dhexeysa 350 ilaa 400, waxayna ka kooban tahay tamar badan oo ka timaadda karbohaydraytyada bariiska. Waxa kale oo ku jira borotiin laga helo hilibka, iyo dufan laga helo saliidda iyo xawaashka. Sidoo kale waxay bixisaa maaddooyin faa’iido leh sida fiitamiin C, fiitamiin A, iyo bir (iron). Faa’iidooyinka caafimaad : Waxay siisaa jirka tamar degdeg ah. Waxay taageertaa kobaca muruqyada iyada oo ay ugu wacan tahay borotiinka. Xawaashka iyo toonta waxay leeyihiin sifooyin ka hortaga infekshinka. Talo: Si cuntada u noqoto mid dheelitiran, waxaa wanaagsan in lagu daro khudaar sida karootada iyo yaanyo cusub. ...