Nagu saabsan : Ku soo dhawoow Hosh57.blogspot.com – bog aad ka heli doonto maqaallo tayo sare Leh

Sawirka 1aad  Sawirka 2aad  Nafaqada Carruurta: Aasaaska Kobaca iyo Caafimaadka Mustaqbalka  Maxay Tahay Nafaqada Carruurta? Nafaqada carruurtu waa cuntooyinka iyo curiyeyaasha muhiimka u ah koritaanka, horumarka maskaxda iyo difaaca jirka ee carruurta. Qof kasta wuxuu bilaabaa noloshiisa iyadoo jirkiisa iyo maskaxdiisu u baahan yihiin quudin fiican si ay u horumaraan si dabiici ah.  Cuntooyinka Ugu Muhiimsan ee Nafaqada Leh   Caanaha Hooyada Caanaha hooyada ayaa ah isha ugu fiican ee nafaqo ee ilmaha. Waxay ka hortagtaa cudurro, waxayna siisaa ilmaha difaac dabiici ah. Laba bilood ee ugu horreeya nolosha, ilmaha waa inuu caanaha hooyada si gaar ah u quutaa. Khudaarta iyo Miraha Khudaartu waxay ka buuxaan fiitamiino muhiim u ah koritaanka. Miraha sida mooska, canabka, iyo babaayga waxay ilmaha siiyaan tamar, fiber, iyo biyo ku filan. Borotiinka Hilbaha, kalluunka, digaagga iyo digirta ayaa ah ilaha ugu waaweyn ee borotiinka. Borotiinku wuxuu dhisaa unugyada jirk...

Aqoonta Bulshada ee Caafimaadka   Caafimaadka maskaxdu waa qeyb muhiim ah oo ka mid ah caafimaadka guud ee bini’aadamka. Si kastaba ha ahaatee, bulshada Soomaaliyeed badankeed wali kuma baraarugsana muhiimadda caafimaadka maskaxda. Qaar waxay u arkaan in uu yahay "waali" ama cudur laga ceebsado. Maqaalkani wuxuu iftiiminayaa baahida loo qabo in la fahmo caafimaadka maskaxda, cudurradiisa, iyo sida bulsho ahaan aan u wajahno. Maxaa Loo Yaqaannaa Caafimaadka Maskaxda? Caafimaadka maskaxdu waa: Kartida qofku u leeyahay inuu si caadi ah u fikiro, u dareemo, u dhaqmo, una wajaho dhibaatooyinka nolosha. Xirfadda lagu xakameeyo walbahaarka, murugada, iyo culeyska maalinlaha ah. Haddii caafimaadka maskaxdu xumaado, qofku wuxuu la kulmaa: Murugo joogto ah Walwal aan sabab lahayn Dhiig kar ama hurdo la’aan Xaalado kale oo dhaawici kara maskaxda iyo jidhkaba Sababaha Caafimaadka Maskaxda U Xumaado A. Dhibaatooyinka Bulsho Faqriga, colaadaha, barakaca, iyo shaqo la’aanta waxay si toos ah...

Waa maxay Kolestarool? Kolestaroolku waa dufan dabiici ah oo jirka bini’aadamku u baahan yahay si uu u dhiso unugyada, uu u soo saaro hormoonnada iyo uu u caawiyo dheefshiidka. Laakiin haddii uu kolestaroolka ku bato ama aad u yaraado, wuxuu sababi karaa dhibaatooyin caafimaad. Kolestaroolka Bada – LDL (xun) Kolestaroolka xun (LDL) markuu bato wuxuu ku ururaa darbiyada halbowlayaasha dhiigga, taasoo keenta iney xirmaan. Tani waxay horseedi kartaa wadne xanuun, istaroog, iyo cadaadis dhiig oo sareeya. Sababaha: cunnooyinka dufanka leh, cunto la shiilay, hilibka baruurta leh, caanaha buuxa, iyo nacnacyada warshadaysan. Kolestaroolka Yaraada – HDL (wacan) Kolestarool aad u hooseeya sidoo kale wuu dhib badanyahay. Wuxuu sababi karaa: dhibaato maskaxeed, niyad-jab, daciifnimo, iyo jirrooyin kale. Waxaa sababi kara: nafaqo-darro, daawooyin gaar ah, ama cuduro gudaha ah. Cuntooyinka Kordhiya Kolestaroolka Xun Iska ilaali ama xadid cunnooyinka hoos ku xusan: Cuntooyinka la shiilay (fast food...

Protein Bani’aadamku wuxuu u baahan yahay nafaqooyin kala duwan si uu u noolaado una shaqeeyo. Mid ka mid ah nafaqooyinka ugu muhiimsan waa protein-ka. Waa walax jirka u ah dhismo, difaac, iyo tamar. Dad badan waxay u maleeyaan in protein-ka uu yahay kaliya wax muruq-dhis ah, balse xaqiiqdu waxay tahay inuu kaalin weyn ka qaato shaqooyin kala duwan oo muhiim u ah jirka iyo maskaxda . Maxaa Protein-ka Uga Dhigaya Muhiim Nafaqooyinka Kale Dhexdooda Protein-ku wuxuu ka kooban yahay asidho amino (amino acids) oo ah qaybaha yaryar ee jirka u dhisa unugyada, muruqyada, timaha, ciddiyaha, iyo xitaa maqaarka. Marka jirkaagu u baahdo inuu cusboonaysiiyo unug xumaaday, wuxuu isticmaalaa protein-ka. Waxaa kaloo uu ka qayb qaataa: Dhismaha hormoonada sida insulin. Shaqada difaaca jirka, maadaama uu dhiso antibodiyada. Koritaanka caruurta iyo xoojinta muruqyada dadka waaweyn. Cuntooyinka Ugu Protein-ka Badan Waxaa jira cuntooyin badan oo laga helo protein tayo leh, kuwaas waxaa ka mid ah: Hilibka...

Dhibaatada Saliidda Lagala Soo Baxo Batroolka Saliidda batroolka ee laga soo saaro dhulka ayaa noqotay laf-dhabarta dhaqaale ee caalamka casriga ah. Gadiidka, warshadaha, iyo qalabka korontada qaarkoodba waxay ku tiirsan yihiin tamarta laga helo saliiddaas. Laakiin su’aasha weyn ayaa ah: maxaa qiimo ah oo aynu u bixineynaa horumarkaas? Waxaa isoo baxay in saliidda laga helo batroolka ay leedahay dhibaatooyin culus oo caafimaadka, deegaanka, iyo nolosha guud ee aadanaha saameeya. Maqaalkan waxaannu ku eegaynaa arrimahaas, iyadoo la iftiiminayo xaqiiqooyin badan oo laga yaabo inay dad badani dareemin. Sababaha Dhibaatada Saliidda Batroolka a.Soo saarista batroolka oo halis ku ah deegaanka Marka la qodayo batroolka, waxaa la isticmaalaa qalab culus, kiimikooyin, iyo habab qoto dheer oo waxyeeleeya dhulka. Meelo badan oo dabiici ah sida kaymaha iyo duurjoogta ayaa lagu burburiyaa qodista batroolka darteed. b) Daadinta saliida badda iyo dhulka Shilalka ku dhaca maraakiibta ama dhuuma...

   Sidee Loo Xoojiyaa Nidaamka Difaaca Jirka Nidaamka difaaca jirka waa dhufayska ugu horreeya ee na difaaca marka cudur ama bakteeriya soo weerarto jirkeena. Waxaa la dhihi karaa: haddii difaaca jirka uu liito, jirka oo dhami wuu liitaa . Qofka leh difaac xooggan wuu ka badbaadaa caabuqyada, hargabka, iyo xitaa cudurro halis ah sida kansarka. Maqaalkan waxaannu ku falanqeynaynaa talooyin caafimaad oo la hubo inay si dabiici ah u xoojiyaan difaaca jirka , iyadoo aan loo baahnayn dawooyin badan ama lacag badan. Nafaqooyinka Jirka u Muhiimka ah a) Cuntooyinka hodanka ku ah Fitamiinada Fitamiin C : Ka hortagga hargabka iyo dardaro u siinta unugyada difaaca jirka. Waxaad ka helaysaa: Liin, oranji, babaay, cambaha, yaanyo. Fitamiin D : Waxaa laga helaa qorraxda, kalluunka baruurta leh, iyo ukun. Waa muhiim u ah ilaalinta nidaamka difaaca. Zinc : Macdanta Zinc waxay xoojisaa awoodda jirka ee la dagaallanka infekshannada. Waxaa laga helaa hilibka, lowska, iyo digi...

  Fa’idooyinka Qarsoon  ee leedahay karootadda  Markaad maqasho magaca karootada , maskaxdaadu waxay isla markiiba sawiraysaa khudrad oranji ah, dhadhan macaan leh oo loo cuno qaabab kala duwan – ceyriin, la kariyey, ama cabitaan ahaan. Karootadu ma aha oo keliya khudrad qurux badan, balse waa ilo weyn oo nafaqo iyo daawo dabiici ah isku ah. Maqaalkani wuxuu si faahfaahsan u iftiiminayaa faa’iidooyinka ay leedahay karootada, sida ay uga qayb qaadato caafimaadka, indhaha, maqaarka, iyo xitaa kahortagga cudurrada halista ah. Nafaqada Ku Jirta Karootada Karootadu waxay ka buuxdaa nafaqooyin muhiim ah oo ay ka mid yihiin: Beta-carotene : Waa antioxidant awood leh oo jirka u beddelo vitamin A , kaasoo muhiim u ah aragga, koritaanka, iyo difaaca jirka. Vitamin C : Wuxuu kor u qaadaa difaaca jirka isla markaana caawiyaa bogsashada nabarrada. Fiber : Caawiye weyn u ah dheefshiidka, wuxuuna yareeyaa calool-fadhiga. Potassium : Wuxuu hoos u dhigaa cadaadiska dhiigga...