Posts

5-ta cunto ee ugu fiican waqtiga saxda ah ee hadda lajooga

Image
 5 -ta cunto ee ugu fiican waqtiga saxda ah ee hadda lajooga By Abdinasir Dirie hoshow                                                                                                                                                          published on july 07, 2026 @copyright Getty images  1.Cuntooyika ugu muhiimsan cuntooyinka sare sida " xidho-midhood, khudaarta caleenta ah, lowska, iniinaha, qolafta qamadiga ah, waxaa kabuuxa fitamiino, macdan, fiber, kuwaas oo ka ilaaliya dhaawaca jirka nafaqooyinkaan waxa ay saacidaan diffacaca caafimaadka, dheefshiidka, shaqo ahaan wadnaha iyo maskaxda sidoo...

Cuntooyinka Ka Hortaga Dhiig-yarida (Anemia)

Image
Cuntooyinka Ka Hortaga Dhiig-yarida (Anemia) 1. Hordhac : Dhiig-yarida (Anemia) waa xaalad uu jirku ka helo hoos u dhac ku yimaada unugyada cas ee dhiigga ama birta (iron) jirka. Waxay keentaa daal, madax xanuun, neef qabatimo, iyo feejignaan la’aan. Cunto nafaqo leh ayaa ah furaha ugu weyn ee lagu xakameeyo. 2. Maxaa keena dhiig-yarida? Cunto bir yar leh Dhiigbax joogto ah (sida haweenka caadada badan qaba) Cuduro dhibaato ku keena nuugista birta Uur iyo nuujin oo keena baahi nafaqo dheeri ah 3. Cuntooyinka ka hortaga dhiig-yarida: Hilibka casaanka ah (sida lo’da): Xigasho weyn oo bir ah Kalluunka & digaagga Beerka xoolaha Khudaarta cagaaran sida spinach Digirta & lowska Tufaax & rummaan Cuntooyinka hodan ku ah Vitamin C (sida oranjo & liin) oo ka caawiya jirka inuu si fiican u nuugo birta  4. Talooyin muhiim ah: Isku dar cunto bir leh iyo mid Vitamin C leh (tusaale: spinach + liin) Ka fogow cabitaanada kafeynta leh marka aad cunto bir leh cuneyso Samee baaritaanno...

Miraha Ugu Fiican ee Lagu Ilaaliyo Caafimaadka Maqaarka

Image
Miraha Ugu Fiican ee Lagu Ilaaliyo Caafimaadka Maqaarka 1. Hordhac : Maqaarku waa qayb muhiim ah oo jirka ah, waana difaaca koowaad ee jirkeena. Si maqaarka uu u ahaado mid nadiif ah, ifaya, iyo caafimaad qaba, waxaa muhiim ah in la cuno miro nafaqo leh oo hodan ku ah fiitamiino iyo antioxidants. 2. Faa’iidada ay miruhu u leeyihiin maqaarka: Waxay ka hortagaan gabowga degdega ah Waxay nuuriyaan maqaarka Waxay yareeyaan finan, nabarro iyo qallayl Waxay kor u qaadaan huurka dabiiciga ah ee maqaarka 3. Miraha ugu fiican ee caafimaadka maqaarka: Canab (Grapes): Hodan ku ah antioxidants iyo vitamin C Avocado: Dufan caafimaad leh iyo vitamin E Tufaax: Nadiifin iyo cusbooneysiin maqaarka Liin & Oranges: Vitamin C si kor loogu qaado collagen-ka Buluugga (Blueberries): Ka hortagaya xagjirnimada unugyada (free radicals) 4. Sida ugu wanaagsan ee loo cunaa: Cunto subaxeed ahaan (quraac) Lagu daro salad ama smoothie Si toos ah loo cuno iyadoo aan lagu darin sonkor ama shukulaato Isku-dar miro k...

Sidee Nafaqadu Saameyn Ugu Yeelan Karta Koritaanka Carruurta?

Image
Sidee Nafaqadu Saameyn Ugu Yeelan Karta Koritaanka Carruurta? 1. Hordhac : Carruurtu waxay u baahan yihiin cuntooyin nafaqo leh si ay si wanaagsan u koraan, u horumaraan, isla markaana u yeeshaan difaac jidheed oo xooggan. Nafaqada carruurtu helaan sannadaha hore ee noloshooda ayaa si toos ah u saameeya mustaqbalkooda caafimaad. 2. Nafaqada muhiimka u ah koritaanka carruurta: Borotiin: Dhisida unugyada jirka iyo murqaha. Calcium iyo Vitamin D: Adkaynta lafaha iyo ilkaha. Iron: Ka hortagga dhiig-yarida iyo kobcinta maskaxda. Vitamin A & C: Kordhinta difaaca jirka iyo maqaarka caafimaadka leh. Fiber: Hagaajinta dheefshiidka. 3. Cuntooyinka lagu horumariyo koritaanka: Ukunta: Waxay bixisaa borotiin iyo fiitamiino muhiim ah. Caanaha & farmaajada: Il muhiim ah oo calcium ah. Kalluunka: Si gaar ah salmon iyo tuna, kuwaas oo hodan ku ah Omega-3. Khudaarta cagaaran & miraha: Waxay bixiyaan fiitamiino iyo macdano. Digirta & bariiska buniga ah: Tamarta iyo fiber-ka. 4. Dhibaatooy...

Cuntooyinka Ku Habboon Dadka Sonkorowga Qaba

Image
Cuntooyinka Ku Habboon Dadka Sonkorowga Qaba 1. Hordhac : Sonkorowgu (Diabetes) waa cudur raaga oo u baahan in si gaar ah loo maareeyo cunista. Dadka qaba sonkorowga waxay u baahan yihiin cuntooyin aan kor u qaadin heerka sonkorta dhiigga isla markaana hodan ku ah nafaqooyin caafimaad leh. 2. Cuntooyinka ugu habboon dadka sonkorowga qaba: Khudaar cagaaran sida broccoli, spinach, iyo saladh Miraha aan macaan badnayn sida tufaaxa, liinta iyo buluugga Qamadiga dhan (whole grains) sida rootiga madow iyo bariiska brown-ka Lowska iyo miraha qallalan Kalluunka dufanka leh sida salmon iyo sardines 3. Cuntooyinka ay tahay in laga fogaado: Sonkorta cad iyo nacnaca Cabitaanada sonkorta leh (soda, fanta iwm) Cuntooyinka buufiska leh (chips, burger, cake iwm) Bariis cad iyo rootiga cad 4. Talooyin dheeraad ah oo cunto la xiriira: Cun cunto yar oo badan inta lagu jiro maalinta halkii aad ka cuni lahayd hal mar oo weyn Cab biyo badan, iska ilaali cabitaanada macmacaan Doorso cuntooyinka si jirkaaga u...

Maxaa Keena Nafaqo-darro (Malnutrition) iyo Sida Loo Daweeyo?

Image
Maxaa Keena Nafaqo-darro (Malnutrition) iyo Sida Loo Daweeyo? 1. Hordhac : Nafaqo-darradu waa xaalad ay jirto marka jirku uusan helin nafaqo ku filan si uu si caadi ah u shaqeeyo. Waxa ay saameyn ku yeelataa dhammaan da'da, laakiin si gaar ah ayey u halis ugu tahay carruurta, haweenka uurka leh, iyo dadka da’da ah. 2. Maxaa sababa nafaqo-darro ? Cunto aan isku dheelitirneyn Fakirnimo iyo helid la’aan cunto nafaqo leh Cudurrada sida shuban-dheerta iyo jeermisyada Xanuunada dhuun-galayda ama caloosha saameeya Korriin xad dhaaf ah oo cunto la’aan la socda (gaar ahaan carruurta) 3. Calaamadaha lagu garto nafaqo-darrada: Miisaanka oo yaraada si aan caadi ahayn Daallin joogto ah iyo tamar la’aan Timaha oo dillaaca ama jabo Maqaarka oo qalala ama iska beddela Xusuusta iyo feejignaanta oo yaraada 4. Sidee loo daweeyaa nafaqo-darrada? Cunto isku dheelitiran oo ay ku jiraan borotiin, fiitamiino, iyo macdano Kordhinta cabitaanka biyaha iyo cabitaanno nafaqo leh U helista daryeel caafimaad iyo...

Sidee Looga Faa’iideystaa Cuntooyinka Qolofka leh (Nuts & Seeds)?

Sidee Looga Faa’iideystaa Cuntooyinka Qolofka leh (Nuts & Seeds)? 1. Hordhac : Cuntooyinka qolofka leh sida lowska, sisinta, iniinta chia, iyo iniinta bocorka ayaa noqday cuntooyin aad loo qiimeeyo. Waxay ka buuxaan nafaqooyin muhiim ah oo si weyn uga qayb qaata caafimaadka guud ee jirka. 2. Nafaqada ku jirta cuntooyinka qolofka leh: Protein: Waxay dhisaan unugyada iyo muruqyada. Dufan caafimaad leh: Sida omega-3 iyo omega-6. Fiitamiinno iyo macdano: Vitamin E, magnesium, zinc iyo selenium. Fiber: Waxay hagaajisaa dheefshiidka. 3. Faa’iidooyinka caafimaad ee ay leeyihiin: Waxay hoos u dhigaan kolestaroolka xun (LDL). Waxay yareeyaan halista cudurrada wadnaha. Waxay ka caawiyaan xakameynta miisaanka. Waxay kordhiyaan tamarta jirka. 4. Sida ugu wanaagsan ee loo cuno: Waxaad cuni kartaa: Lows iyo sisin la shiiday oo lagu daray smoothie. Iniinta chia lagu daray caano ama yogurt. Lowska ama seeds-ka lagu daro salad. Ku cun sida snack fudud xilliyada gaajada. 5. Gabagabo : Cuntooyinka qo...

Dhibaatada Ay Leedahay Cunto La’aanta Subaxdii

Image
Dhibaatada Ay Leedahay Cunto La’aanta Subaxdii 1. Hordhac : Quraacda subaxdii waa cunto aad muhiim u ah, waxayna saameyn toos ah ku leedahay firfircoonida maalinta oo dhan. Dad badan ayaa iska dhaafa quraacda sababo la xiriira deg-deg ama caado ahaan, balse taasi waxay keeni kartaa dhibaatooyin caafimaad. 2. Maxay muhiim u tahay cunista subaxdii? Quraacdu waxay siisaa jirka tamar uu ku bilaabo maalinta. Waxay sidoo kale caawisaa xasilinta sonkorta dhiigga, yareynta gaajada xad-dhaafka ah iyo hagaajinta dareenka iyo feejignaanta. 3. Dhibaatooyinka ka dhasha marka la seego quraacda: ●Daal iyo tamar la’aan ●Gaajo joogto ah iyo cunid xad-dhaaf ah duhurkii ●Miisaanka oo kordha ●Xusuusta iyo feejignaanta oo hoos u dhacda ●Dulqaad darro iyo xanaaq 4. Maxaa la cuni karaa subaxdii si caafimaad leh? 1-Ukun la kariyay 2-Muus ama miro kale 3-Caano ama yogurt 4-Rooti qamadiga dhan ah Shaah khafiif ah ama biyo kulul Quraacda caafimaad leh uma baahna inay noqoto mid qaali ah — waxay u baahan tahay qo...

Nafaqada Ku Jirta Muuska iyo Sida Loo Cuno Si Faa’iido Leh

Image
Nafaqada Ku Jirta Muuska iyo Sida Loo Cuno Si Faa’iido Leh 1. Hordhac : Muusku waa mid ka mid ah miraha ugu caansan uguna la jecel yahay dunida. Waxa uu leeyahay dhadhan macaan iyo nafaqooyin badan oo muhiim u ah jirka, gaar ahaan carruurta, dadka waaweyn iyo xitaa ciyaartoyda. 2. Nafaqada uu muuska leeyahay: Muusku waxa uu hodan ku yahay: Potassium: Ka hortaga cadaadiska dhiigga iyo xanuunada wadnaha. Fiitamiin B6: Ka qayb qaata habsami u shaqeynta neerfaha iyo dhiigga. Fiber: Ka caawiya calool fadhiga iyo dheefshiidka. Vitamin C: Wax ka taraya difaaca jirka. 3. Faa’iidooyinka caafimaad ee muuska: Waxay xoojisaa tamarta jirka, gaar ahaan kahor ama kadib jimicsi. Waxay hagaajisaa dheefshiidka oo la dagaallanta calool istaagga. Waxay yareysaa xanaaqa iyo daalka maskaxda. Waxay kor u qaadaa heerka macdanta potassium ee jirka. 4. Sida ugu wanaagsan ee loo cuno: Muuska waa lagu cuni karaa kaligiis, balse si caafimaad leh waxaa lagu dari karaa: Quraac ahaan oo lala cuno caano ama oats. Lagu...

Cuntooyinka Ka Hortaga Xanuunada Wadnaha

Image
Cuntooyinka Ka Hortaga Xanuunada Wadnaha 1. Hordhac : Wadnuhu waa mishiinka ugu muhiimsan ee jidhka, waxaana lagu ilaaliyaa cunto caafimaad leh. Xanuunada wadnaha ayaa noqday dhibaato caalami ah, balse waxaa laga hortagi karaa haddii la doorto cuntooyin nafaqo leh. 2. Cuntooyinka caafimaadka wadnaha u wanaagsan: Kalluunka dufanka leh (sida salmon iyo sardines): Hodan ku ah Omega-3, waxay yareeyaan bararka xididdada dhiigga. Avocado: Dufan caafimaad leh oo hoos u dhiga cholesterol-ka xun. Qamadiga dhan (whole grains): Ka hortagaya xinjirowga dhiigga. Lowska iyo miraha qallalan: Waxay ka buuxaan antioxidants iyo magnesium. Khudaarta cagaaran: Sida broccoli iyo spinach oo nafaqooyin muhiim ah leh. 3. Cuntooyinka laga fogaado: Cuntooyinka shiilan iyo dufanka badan leh Sonkorta badan sida cabitaanada macaan Cuntooyinka warshadaysan sida burger-ka iyo sausages Cuntooyinkaan waxay kordhiyaan halista wadno-xanuunka. 4. Talooyin dheeraad ah oo caafimaadka wadnaha lagu ilaaliyo: Cab biyo badan ...

Sidee Uga Faa’iidaysan Kartaa Ukunta Maalinlaha ah?

Image
Sidee Uga Faa’iidaysan Kartaa Ukunta Maalinlaha ah? 1. Hordhac : Ukunta waa cunto sahlan oo qiimo badan leh. Dad badan ayaa u cunaan sabab ah dhadhanka iyo fudeydka diyaarinteeda, balse inta badan lama ogaan karo nafaqooyinka muhiimka ah ee ay leedahay. 2. Nafaqada ku jirta ukunta: Ukunta waxay ka kooban tahay borotiin tayo sare leh, Vitamin D, Vitamin B12, selenium iyo choline — kuwaasoo muhiim u ah jirka, maskaxda iyo difaaca. Xitaa yolk-ga (jaallaha) ukunta waxa ku jira dufan faa’iido leh. 3. Faa’iidooyinka caafimaad ee ukunta: Waxay dhistaa muruqyada iyo unugyada. Waxay kor u qaadaa shaqada maskaxda. Waxay xoojisaa lafaha iyo ilkaha. Waxay hoos u dhigtaa gaajada, taas oo kaa caawin karta xakameynta miisaanka. 4. Sidee loo cuni karaa si caafimaad leh?: Ukunta waxaa lagu karin karaa siyaabo kala duwan: la shiilo (laakiin aan dufan badan lagu darin), la kariyo (boiled), ama lagu daro salad iyo suugada. Waxaa fiican in la iska ilaaliyo shiilid xad-dhaaf ah iyo saliid badan. 5. Gabagabo...

Cuntooyinka Nafaqada Leh ee Ilmaha Ugu Fiican

Cuntooyinka Nafaqada Leh ee Ilmaha Ugu Fiican  1. Hordhac : Ilmaha koraya waxay u baahan yihiin cunto nafaqo leh si ay u helaan korriin caafimaad leh, maskax firfircoon iyo difaac adag. Cuntooyinka saxda ah waxay ka hortagaan cudurrada waxayna dhiirrigeliyaan horumarka jirka iyo maskaxda. 2. Nafaqooyinka ugu muhiimsan ee ilmaha u baahan yahay: Ilmaha waxay u baahan yihiin borotiin si ay u dhisaan murqahooda, fiitamiin D iyo calcium si lafahooda u adkaadaan, iyo omega-3 si maskaxdoodu u korto si wanaagsan. Waxa kale oo muhiim u ah fiitamiinada A, C, iyo iron. 3. Cuntooyin Tusaale u ah ilmaha caafimaadka qaba: Ukun: Xigasho wanaagsan oo borotiin iyo fiitamiin D ah. Kalluunka salmoonka: Wuxuu hodan ku yahay omega-3. Caanaha iyo farmaajada: Kalsiyum u fiican lafaha. Khudaarta iyo miraha: Waxay siiyaan ilmaha fiitamiinno iyo fiber. Digirta iyo bariiska brown-ka: Waxay ka caawiyaan tamar iyo korriin. 4.Cuntooyinka laga fogaado : Cuntooyinka warshadaysan sida nacnaca badan, cabitaanada so...

Maxaa Ka Dhiman Cuntooyinkaaga Haddii Aad Iska Ilaawdo Khudaarta Cagaaran?

Image
Maxaa Ka Dhiman Cuntooyinkaaga Haddii Aad Iska Ilaawdo Khudaarta Cagaaran?  1. Hordhac Khudaarta cagaaran waa qeyb muhiim ah oo ka mid ah cuntooyinka nafaqada leh. Dad badan ayaa iska ilaaliya ama yareeya cunisteeda iyagoo aan ogayn faa’iidooyinka muhiimka ah ee ay u leedahay jirka. 2. Nafaqada ku jirta khudaarta cagaaran: Khudaarta cagaaran sida spinat-ka, broccoli-ga, saladhka, iyo kale waxay hodan ku yihiin fiitamiinno sida Vitamin A, C, K iyo folic acid. Waxa kale oo ay leeyihiin macdanaha muhiimka ah sida calcium, iron iyo potassium. 3. Dhibaatada ka timaada haddii la waayo: Haddii aad si joogto ah uga tagto khudaarta cagaaran, waxaad la kulmi kartaa dhibaatooyin caafimaad sida dhiig-yarida (anemia), calool-fadhi, tamar la’aan, iyo hoos u dhac ku yimaada difaaca jirkaaga. 4. Sida loo daro khudaarta cagaaran cunadaada: Waxaad ku bilaabi kartaa inaad saladh ama spinach ku darto qadada ama cashada. Smoothie-yada subaxdii lagu cabbo sidoo kale waxaad ku darin kartaa caleenta spina...

Nafaqo:

Image
Sawirka 1aad  Sawirka 2aad  Nafaqada Carruurta: Aasaaska Kobaca iyo Caafimaadka Mustaqbalka  Maxay Tahay Nafaqada Carruurta? Nafaqada carruurtu waa cuntooyinka iyo curiyeyaasha muhiimka u ah koritaanka, horumarka maskaxda iyo difaaca jirka ee carruurta. Qof kasta wuxuu bilaabaa noloshiisa iyadoo jirkiisa iyo maskaxdiisu u baahan yihiin quudin fiican si ay u horumaraan si dabiici ah.  Cuntooyinka Ugu Muhiimsan ee Nafaqada Leh   Caanaha Hooyada Caanaha hooyada ayaa ah isha ugu fiican ee nafaqo ee ilmaha. Waxay ka hortagtaa cudurro, waxayna siisaa ilmaha difaac dabiici ah. Laba bilood ee ugu horreeya nolosha, ilmaha waa inuu caanaha hooyada si gaar ah u quutaa. Khudaarta iyo Miraha Khudaartu waxay ka buuxaan fiitamiino muhiim u ah koritaanka. Miraha sida mooska, canabka, iyo babaayga waxay ilmaha siiyaan tamar, fiber, iyo biyo ku filan. Borotiinka Hilbaha, kalluunka, digaagga iyo digirta ayaa ah ilaha ugu waaweyn ee borotiinka. Borotiinku wuxuu dhisaa unugyada jirk...

Aqoonta Bulshada ee Caafimaadka Maskaxda: Maxaa Looga Baahanyahay?

Aqoonta Bulshada ee Caafimaadka   Caafimaadka maskaxdu waa qeyb muhiim ah oo ka mid ah caafimaadka guud ee bini’aadamka. Si kastaba ha ahaatee, bulshada Soomaaliyeed badankeed wali kuma baraarugsana muhiimadda caafimaadka maskaxda. Qaar waxay u arkaan in uu yahay "waali" ama cudur laga ceebsado. Maqaalkani wuxuu iftiiminayaa baahida loo qabo in la fahmo caafimaadka maskaxda, cudurradiisa, iyo sida bulsho ahaan aan u wajahno. Maxaa Loo Yaqaannaa Caafimaadka Maskaxda? Caafimaadka maskaxdu waa: Kartida qofku u leeyahay inuu si caadi ah u fikiro, u dareemo, u dhaqmo, una wajaho dhibaatooyinka nolosha. Xirfadda lagu xakameeyo walbahaarka, murugada, iyo culeyska maalinlaha ah. Haddii caafimaadka maskaxdu xumaado, qofku wuxuu la kulmaa: Murugo joogto ah Walwal aan sabab lahayn Dhiig kar ama hurdo la’aan Xaalado kale oo dhaawici kara maskaxda iyo jidhkaba Sababaha Caafimaadka Maskaxda U Xumaado A. Dhibaatooyinka Bulsho Faqriga, colaadaha, barakaca, iyo shaqo la’aanta waxay si toos ah...

Dhibaatada Kolestaroolka: Haddii uu bato ama yaraado

Image
Waa maxay Kolestarool? Kolestaroolku waa dufan dabiici ah oo jirka bini’aadamku u baahan yahay si uu u dhiso unugyada, uu u soo saaro hormoonnada iyo uu u caawiyo dheefshiidka. Laakiin haddii uu kolestaroolka ku bato ama aad u yaraado, wuxuu sababi karaa dhibaatooyin caafimaad. Kolestaroolka Bada – LDL (xun) Kolestaroolka xun (LDL) markuu bato wuxuu ku ururaa darbiyada halbowlayaasha dhiigga, taasoo keenta iney xirmaan. Tani waxay horseedi kartaa wadne xanuun, istaroog, iyo cadaadis dhiig oo sareeya. Sababaha: cunnooyinka dufanka leh, cunto la shiilay, hilibka baruurta leh, caanaha buuxa, iyo nacnacyada warshadaysan. Kolestaroolka Yaraada – HDL (wacan) Kolestarool aad u hooseeya sidoo kale wuu dhib badanyahay. Wuxuu sababi karaa: dhibaato maskaxeed, niyad-jab, daciifnimo, iyo jirrooyin kale. Waxaa sababi kara: nafaqo-darro, daawooyin gaar ah, ama cuduro gudaha ah. Cuntooyinka Kordhiya Kolestaroolka Xun Iska ilaali ama xadid cunnooyinka hoos ku xusan: Cuntooyinka la shiilay (fast food...

Protein: Nafaqada Dhista Jirkaaga

Protein Bani’aadamku wuxuu u baahan yahay nafaqooyin kala duwan si uu u noolaado una shaqeeyo. Mid ka mid ah nafaqooyinka ugu muhiimsan waa protein-ka. Waa walax jirka u ah dhismo, difaac, iyo tamar. Dad badan waxay u maleeyaan in protein-ka uu yahay kaliya wax muruq-dhis ah, balse xaqiiqdu waxay tahay inuu kaalin weyn ka qaato shaqooyin kala duwan oo muhiim u ah jirka iyo maskaxda . Maxaa Protein-ka Uga Dhigaya Muhiim Nafaqooyinka Kale Dhexdooda Protein-ku wuxuu ka kooban yahay asidho amino (amino acids) oo ah qaybaha yaryar ee jirka u dhisa unugyada, muruqyada, timaha, ciddiyaha, iyo xitaa maqaarka. Marka jirkaagu u baahdo inuu cusboonaysiiyo unug xumaaday, wuxuu isticmaalaa protein-ka. Waxaa kaloo uu ka qayb qaataa: Dhismaha hormoonada sida insulin. Shaqada difaaca jirka, maadaama uu dhiso antibodiyada. Koritaanka caruurta iyo xoojinta muruqyada dadka waaweyn. Cuntooyinka Ugu Protein-ka Badan Waxaa jira cuntooyin badan oo laga helo protein tayo leh, kuwaas waxaa ka mid ah: Hilibka...

Dhibaatada Saliidda Lagala Soo Baxo Batroolka: Khatar Qarsoon oo Caafimaad & Deegaanba Leh

Image
Dhibaatada Saliidda Lagala Soo Baxo Batroolka Saliidda batroolka ee laga soo saaro dhulka ayaa noqotay laf-dhabarta dhaqaale ee caalamka casriga ah. Gadiidka, warshadaha, iyo qalabka korontada qaarkoodba waxay ku tiirsan yihiin tamarta laga helo saliiddaas. Laakiin su’aasha weyn ayaa ah: maxaa qiimo ah oo aynu u bixineynaa horumarkaas? Waxaa isoo baxay in saliidda laga helo batroolka ay leedahay dhibaatooyin culus oo caafimaadka, deegaanka, iyo nolosha guud ee aadanaha saameeya. Maqaalkan waxaannu ku eegaynaa arrimahaas, iyadoo la iftiiminayo xaqiiqooyin badan oo laga yaabo inay dad badani dareemin. Sababaha Dhibaatada Saliidda Batroolka a.Soo saarista batroolka oo halis ku ah deegaanka Marka la qodayo batroolka, waxaa la isticmaalaa qalab culus, kiimikooyin, iyo habab qoto dheer oo waxyeeleeya dhulka. Meelo badan oo dabiici ah sida kaymaha iyo duurjoogta ayaa lagu burburiyaa qodista batroolka darteed. b) Daadinta saliida badda iyo dhulka Shilalka ku dhaca maraakiibta ama dhuuma...

Mowduuca: Sidee Loo Xoojiyaa Nidaamka Difaaca Jirka (Immune System-ka)? – Talooyin Caafimaad oo Waxtar Leh

Image
   Sidee Loo Xoojiyaa Nidaamka Difaaca Jirka Nidaamka difaaca jirka waa dhufayska ugu horreeya ee na difaaca marka cudur ama bakteeriya soo weerarto jirkeena. Waxaa la dhihi karaa: haddii difaaca jirka uu liito, jirka oo dhami wuu liitaa . Qofka leh difaac xooggan wuu ka badbaadaa caabuqyada, hargabka, iyo xitaa cudurro halis ah sida kansarka. Maqaalkan waxaannu ku falanqeynaynaa talooyin caafimaad oo la hubo inay si dabiici ah u xoojiyaan difaaca jirka , iyadoo aan loo baahnayn dawooyin badan ama lacag badan. Nafaqooyinka Jirka u Muhiimka ah a) Cuntooyinka hodanka ku ah Fitamiinada Fitamiin C : Ka hortagga hargabka iyo dardaro u siinta unugyada difaaca jirka. Waxaad ka helaysaa: Liin, oranji, babaay, cambaha, yaanyo. Fitamiin D : Waxaa laga helaa qorraxda, kalluunka baruurta leh, iyo ukun. Waa muhiim u ah ilaalinta nidaamka difaaca. Zinc : Macdanta Zinc waxay xoojisaa awoodda jirka ee la dagaallanka infekshannada. Waxaa laga helaa hilibka, lowska, iyo digi...

Fa’idooyinka Qarsoon ee leedahay karootadda

Image
  Fa’idooyinka Qarsoon  ee leedahay karootadda  Markaad maqasho magaca karootada , maskaxdaadu waxay isla markiiba sawiraysaa khudrad oranji ah, dhadhan macaan leh oo loo cuno qaabab kala duwan – ceyriin, la kariyey, ama cabitaan ahaan. Karootadu ma aha oo keliya khudrad qurux badan, balse waa ilo weyn oo nafaqo iyo daawo dabiici ah isku ah. Maqaalkani wuxuu si faahfaahsan u iftiiminayaa faa’iidooyinka ay leedahay karootada, sida ay uga qayb qaadato caafimaadka, indhaha, maqaarka, iyo xitaa kahortagga cudurrada halista ah. Nafaqada Ku Jirta Karootada Karootadu waxay ka buuxdaa nafaqooyin muhiim ah oo ay ka mid yihiin: Beta-carotene : Waa antioxidant awood leh oo jirka u beddelo vitamin A , kaasoo muhiim u ah aragga, koritaanka, iyo difaaca jirka. Vitamin C : Wuxuu kor u qaadaa difaaca jirka isla markaana caawiyaa bogsashada nabarrada. Fiber : Caawiye weyn u ah dheefshiidka, wuxuuna yareeyaa calool-fadhiga. Potassium : Wuxuu hoos u dhigaa cadaadiska dhiigga...